GRADIGNAN –
Therese Klompenhouwer (43 uit Blaricum), viervoudig wereldkampioene, en Karina Jetten (54, uit Visé), meestal net in de schaduw van de kampioene, treffen eindelijk weer eens de wereldtoppers uit andere werelddelen. De 12 Europese titels van Therese zeggen alles over de suprematie die ze in Europa mag koesteren. De ontmoeting met de wereldtop, vooral met Koreanen, Vietnamezen en Japanners, is een jaarlijks hoogtepunt. Met een lange aanloop in voorronden groeit het WK doorgaans in de finaledagen naar hoge moyennes die in het damesbiljarten zelden vertoond zijn. Therese Klompenhouwer is meestal nog net iets beter dan de rivalen en mag zich dus absolute wereldtop noemen. En net als Dick Jaspers bij de mannen ziet Therese de wereldtitel en de nummer 1 positie in de wereld als hoogste vorm van erkenning.
Therese en Karina: EK goud voor landenteams
De lijst van speelsters op het komende WK telt 12 Europeanen, 6 Aziaten, 5 Zuid Amerikanen en 1 Afrikaanse. De opvallende afwezige is Charlotte Sörensen, een recente ex-wereldkampioene. De Deense heeft een korte break genomen, gelukkig maar een tijdelijke stop van dit grote talent. De Koreanen hebben bekende biljartnamen als Choi en Heo, drie Vietnamezen heten Nguyen, zoals bijna alle biljarters in Vietnam. De KNBB en Biljartenactueel.nl hadden voorafgaand aan het WK een vraag/antwoord interview met Therese en Karina over verwachtingen, status van het damesbiljarten en de hegemonie in veel toernooien.
Aan het woord dus Therese Klompenhouwer en Karina Jetten.
We zijn met twee Nederlandse dames op het WK, dit is vast en zeker voor jullie het belangrijkste toernooi van het jaar?
Therese: Ja, dat is het zeker. Ik ga altijd uit van mijn eigen kunnen, dus ik ben niet zo bezig met de concurrentie. Ik moet 23 speelsters achter me laten om wereldkampioen te worden, dat is de opdracht die ik mezelf geef.
Karina: Het WK heeft iets bijzonders. Je speelt tegen de beste speelsters van de wereld en bovendien is het mooi dat we er dit jaar weer met twee Nederlandse dames staan.
Hoeveel WK’s hebben jullie inmiddels samen gespeeld en is er vooral ook door dat samen reizen en samen tegen de wereldtop spelen een vriendschapsband ontstaan?
Therese: Ik heb ze alle 13 meegedaan. We kennen elkaar al een hele tijd en voornamelijk door het samen optrekken tijdens de toernooien is er een hechte vriendschap ontstaan.
Karina: We hebben inmiddels meerdere WK’s samen meegemaakt en daardoor hebben we elkaar natuurlijk ook buiten de biljartzaal beter leren kennen. Je reist samen, maakt dezelfde spanning mee en deelt ook de mooie momenten. Dat schept automatisch een band. We zijn niet alleen concurrenten, maar kunnen ook bij elkaar terecht als het even tegenzit. We gunnen elkaar het beste, juist dat maakt onze band bijzonder.
Ook buiten de sport kunnen Therese en Karina het prima met elkaar vinden
Hoe verschilt de voorbereiding voor jullie, hoe is het trainingsritme naar zo’n toernooi toe?
Therese: Het toernooi is aan het begin van het seizoen, dus ik heb best wat getraind. Niet speciaal voor het WK, maar om het seizoen goed te kunnen starten. Ik denk dat dat is gelukt zoals in de toernooien in Herstal en Lier was te zien.
Karina: Ik combineer mijn baan met biljarten, dus ik moet mijn trainingen om mijn werk heen plannen. Ik probeer de tijd aan de biljarttafel wel zo goed mogelijk te benutten. Het vraagt soms wat planning en discipline, maar ik vind het mooi om mijn werk te combineren met iets waar ik zo veel plezier en passie aan beleef.
Ziet jullie dagelijks leven er heel anders uit? Wel allebei een hechte relatie, veel op biljarten gericht. Therese is full-prof, Karina werkt nog?
Therese: Onze levens zijn wel anders. Ik ben inderdaad prof, Karina werkt nog. Ik heb veel respect voor haar met haar drukke leven en dan gewoon vaak nog goed kunnen presteren op het hoogste niveau bij de dames.
Karina: Ik moet inderdaad mijn werk combineren met mijn sport. Dat vergt een andere indeling. Tegelijkertijd hebben we ook veel overeenkomsten. We hebben allebei een fijne, hechte relatie en biljarten speelt een belangrijke rol in ons leven. Het is niet alleen een sport die we beoefenen, het is echt een groot onderdeel van ons dagelijks leven. Bij mij is het soms wel zoeken naar een juiste balans tussen werk en trainen, maar juist omdat ik biljarten zo leuk vind, maak ik daar graag tijd voor.
Wat vinden jullie van de ontwikkeling in het Europese driebanden bij de dames, waar niet echt talenten doorbreken? En wat voor verschil is er met de ontwikkeling van damesbiljarten in de wereld?
Therese: Het is moeilijk voor de dames in Europa. Daar waar in Azië bijvoorbeeld veel meer mogelijkheden zijn, komen we die in Europa te kort.
Karina: Ik vind het jammer dat er in Europa relatief weinig nieuwe, jonge speelsters doorbreken. Er is zeker talent, maar de stap naar de internationale top is groot. Je hebt niet alleen talent nodig, ook veel wedstrijdritme, begeleiding en vooral de mogelijkheid om veel te spelen.
Karina: De stap naar de internationale top voor nieuwe speelsters is groot
Zijn er landen waar meer aan die ontwikkeling wordt gedaan dan Nederland? Zo ja, zouden jullie het anders en beter willen?
Therese: Ja, dat denk ik wel. Vietnam en Zuid Korea in elk geval. Al vind ik dat wij het in Nederland ook niet slecht doen.
Karina: In sommige delen van de wereld wordt damesbiljarten veel groter aangepakt en is er een bredere groep van speelsters. Dat zorgt uiteindelijk ook voor meer concurrentie aan de wereldtop.
Zijn er mogelijkheden om als dame in biljarten als prof te leven? Bijna in alle sporten worden mannen veel beter betaald dan vrouwen. Hoe zou het beter moeten?
Therese: Voor mij een beetje rare vraag, aangezien ik als prof leef. Dus ja, die mogelijkheden zijn er. Alleen, je moet er wel hard voor werken, veel investeren op verschillende fronten. Maar van het prijzengeld in de schaarse toernooien die we hebben, kunnen we niet leven.
Karina: Voor mij hoeft het niet per se om een profbestaan te gaan. Ik vind het vooral belangrijk dat je de kans krijgt om jezelf te ontwikkelen en op het hoogste niveau kan spelen. Meer aandacht en zichtbaarheid voor damesbiljarten zou daarbij zeker helpen.
Wat heeft biljarten behalve met talent en techniek met fysieke kracht of conditie te maken? Kortom: heeft een mannelijke biljarter grote voordelen boven een vrouwelijke speelster?
Therese: De conditie is belangrijk. Het zijn vaak lange dagen met meer partijen op een dag. De concentratie houden vergt dan veel energie. Grote voordeel is dat mannen veel toernooien hebben. Ik persoonlijk leer daar veel van en kijk daarom zo veel mogelijk biljarten. Het enige feitelijke wat is bewezen, is dat de hand-oog coördinatie van een man beter is dan bij een vrouw.
Karina: Biljarten is natuurlijk geen krachtsport, maar conditie en fitheid spelen een grote rol. Je kunt soms uren geconcentreerd aan tafel staan en tijdens een toernooi moet je dagenlang achter elkaar op niveau presteren. Dan helpt het je als je fysiek en mentaal fit bent. Maar uiteindelijk is biljarten vooral een kwestie van techniek, gevoel, concentratie en mentale kracht. Een man heeft misschien gemiddeld meer fysieke kracht, maar dat betekent niet automatisch dat hij een betere biljarter is.
Therese: Voor mij is dit W.K. het belangrijkste meetmoment van het jaar
Wat betekent dit WK voor jullie? Een weerzien met heel veel bekenden, of toch ook kennismaken met veel nieuwe speelsters?
Therese: Voor mij is dit WK het belangrijkste meetmoment van het jaar en de belangrijkste titel.
Karina: Het is eigenlijk allebei: je ziet veel bekende gezichten die je door de jaren heen vaker bent tegengekomen. Dat voelt een beetje als een internationale biljartfamilie. Maar er komen ook steeds nieuwe speelsters bij en dat is juist mooi. Je merkt dat het damesbiljarten internationaal groeit. Het is leuk om te zien wie zich aandient en hoe jonge speelsters zich ontwikkelen.
Kijken jullie wel eens naar de PBA, de Koreaanse profbond? Zie je daar andere grote damestalenten? Het is in elk geval dat de voormalige wereldkampioenen daar toppers zijn.
Therese: Nee, ik kijk er niet naar. Ik zie meestal op facebook wie er uiteindelijk heeft gewonnen. Tuurlijk weet ik wel dat daar talent zit. Ik vind het overigens niet echt te vergelijken. Ze spelen een heel ander systeem en de puntentelling is anders. Moyennes vertekenen daardoor iets.
Karina: Ja, ik volg de PBA wel. Het is interessant om te zien hoe het biljarten daar wordt beleefd. Je ziet er inderdaad veel sterke speelsters en voormalige wereldkampioenen die op dat niveau heel goed presteren. Dat zegt ook iets over de kwaliteit van het damesbiljarten. Korea heeft een enorme biljartcultuur. Daar komen steeds nieuwe talenten uit voort. Het zou mooi zijn als we die ontwikkeling ook in Europa sterker zouden zien.
Doen jullie wel eens aan carrièreplanning. De mannelijke biljarters, zoals Jaspers, Blomdahl, Zanetti, gaan heel lang door. Wat verwachten jullie zelf, hoe lang doorgaan met topsport en veel opofferen voor jullie sport?
Therese: Zo lang ik gezond blijf, wil ik op het hoogste niveau blijven splen. Ik ben nog altijd gedreven en er gebeurt altijd wel iets, waardoor ik extra gemotiveerd raak of word om goed te blijven trainen.
Karina: Ik doe eigenlijk niet aan carrièreplanning. Ik zie wel hoe het loopt. Zo lang ik het leuk vind, en gemotiveerd ben, wil ik gewoon lekker blijven biljarten. Ik hoop dus vooral nog heel veel mooie toernooien mee te maken.
Wie verwachten jullie als grote concurrenten op dit WK? En wie zijn de grote onbekenden?
Therese: Ik onderschat niemand en wil gewoon zo goed mogelijk spelen.
Karina: Er zijn natuurlijk altijd speelsters die je in de gaten moet houden, maar ik kijk vooral naar Therese. Zij heeft al zo vaak laten zien dat ze op dit niveau het best kan presteren en ik gun haar van harte dat ze ook deze titel binnenhaalt. Als iemand het verdient, is zij het wel. Maar natuurlijk wil ik zelf ook zo ver mogelijk komen. Uiteindelijk hoop ik vooral dat we allebei een mooi WK spelen en dat Therese de titel mee naar huis neemt.
Over het WK
Het wereldkampioenschap in Gradignan, Frankrijk, is van dinsdag 15 tot en met donderdag 17 september. De deelneemsters zijn: Therese Klompenhouwer (Nederland) Karina Jetten (Nederland) Nana Petersen (Denemarken) Guzin Mujde Karakasli (Turkije) Jaimie Buelens (België) Steffi Tram (Duitsland) Melanie Hallier (Frankrijk) Irena Michalkova (Tsjechië) Yeimi Mancipe (Spanje) Monika Steinberger (Oostenrijk) Litsa Mavridoglou (Griekenland) Johana Sandoval (Colombia) Carolina Matiz (Colombia) Claudia Patricia Cifuentes (Colombia) Giron Diana (Mexico) Claudia Lalinde (Colombia) Chae Won Heo (Korea) Da Young Choi (Korea) Ayaka Miyashita (Japan) Duc Yen Sinh Nguyen (Vietnam) Thi Lien Nguyen (Vietnam) Thi Bich Tram Nguyen (Vietnam) Joyce Eskandar (Egypte) Magali Declunder (Frankrijk).
Tekst: Frits Bakker/Biljarten Actueel Nederland
Foto's: Ton Smilde